malper - pirs , peyv, gotin, peyv , muzik û hwd. - Recent questions tagged enerjî

Çawa alîkariya gravîteyê wek pêlqewaz kar dike?

Thu, 16 Jul 2026 09:51:32 +0000

Alîkariya gravîteyê wek pêlqewazekê ye. Çawa gerstêrk keştiyê wek pêlqewaz (slingshot) dişîne pêş?
Çawa keştî enerjiyê ji tevgera gerstêrkê (planet's motion) digire?
Çima gerstêrk hîç ji vê enerjiyê hîs nake?
Gelo peyva pêlqewaz ji bo slingshot guncan e, an tu li dewsa wê peyveke kurmancîtir pêşnîyar dikî?

Roj her çirke çi qas girseyê winda dike?

Mon, 13 Jul 2026 18:40:48 +0000

Ji ber fuzyona nukleerî, Roj bi domdarî girseya xwe winda dike.
Çawa Roj bi enerjî-hilberandinê girseyê winda dike?
Çend milyon ton di çirkeyekê de winda dibe?
Ma ev ê Rojê zû biqedîne?
Gelo "girse" li vir peyva rast e, an "keys/wezn" çêtir e?

Fuzyona nukleerî di Rojê de çawa dibe?

Sat, 11 Jul 2026 08:47:40 +0000

Enerjiya Rojê ji fuzyona nukleerî (nuclear fusion) tê. Ev pêvajo çi ye û li ku diqewime?
Çawa hîdrojen vediguhere helyumê?
Çima ji vê pêvajoyê enerjiyeke wisa mezin derdikeve?
Gelo "fuzyona nukleerî" wergerandineke rast e, an tu peyveke din pêşnîyar dikî?

Termodînamîk çi ye di fîzîkê de?

Sun, 05 Jul 2026 18:18:50 +0000

Termodînamîk, şaxê fîzîkê ye ku peywendiya navbera germî, kar, enerjî û zextê lêkolîn dike.

Ev qanûn diyar dikin ka enerjî çawa ji formekê derbasî formeke din dibe.

Radyasyon çi ye û metirsiyên wê çi ne?

Sun, 05 Jul 2026 18:18:50 +0000

Radyasyon, belavbûn an veguhastina enerjiyê ye di şiklê pêl an jî pirtikan de.

Radyasyon hem di xencerên xwezayî de heye hem jî di bijîşkiyê de ji bo rontgenê tê bikaranîn.

Kuantum çi ye û fîzîka kuantumê çawa ye?

Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000

Kuantum, şaxê fîzîkê ye ku tevgerên madde û ronahiyê di asta atomî û bin-atomî de lêkolîn dike.

Fîzîka kuantumê rênîşanderê teknolojiyên nûjen ên mîna çîp û lazeran e.

Enerjî çi ye û çend celebên wê hene?

Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000

Enerjî, şiyana pêkanîna kar an jî guherandina rewşa maddeyê ye.

Enerjî di formên cuda de wekî germî, ronahî, kîmyewî û kînetîk peyda dibe.

Fizîk çi ye û li ser çi lêkolîn dike?

Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000

Fizîk, şaxê zanistê ye ku madde, enerjî, tevger û qanûnên gerdûnê lêkolîn dike.

Fizîk hewl dide fêm bike ka gerdûn ji asta atomî heta galaksiyan çawa dixebite.