https://www.malper.net/peyv/zanist Powered by Question2Answer https://www.malper.net/2088/noron-ci-ye-u-di-sistema-demaran-de-rola-we-ci-ye Noron, hucreyeke taybet a pergala demarî ye ku sînyalên elektrîkî di laş de vediguhezîne.<br /> <br /> Noron bingeha xebata mêş, hest û biryardanê ava dikin. https://www.malper.net/2088/noron-ci-ye-u-di-sistema-demaran-de-rola-we-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:50 +0000 https://www.malper.net/2090/vaksin-ci-ye-u-cawa-dipareze <p>Vaksîn (aşı), rênîşanderekî bijîşkî ye ku pergala berevaniyê ya laş li dijî nexweşiyan amade dike.</p><p>Vaksîn rê li ber belavbûna serhildanên nexweşiyên giran digire.</p> https://www.malper.net/2090/vaksin-ci-ye-u-cawa-dipareze Sun, 05 Jul 2026 18:18:50 +0000 https://www.malper.net/2089/siptom-di-bijiskiye-de-ci-ye <p>Sîptom, nîşaneya fîzîkî an derûnî ye ku hebûna nexweşiyekê di laş de diyar dike.</p><p>Tayê bilind an jî kuxik sîptomên herî gelemperî yên enfeksiyonan ne.</p> https://www.malper.net/2089/siptom-di-bijiskiye-de-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:50 +0000 https://www.malper.net/2087/anatomi-ci-ye-u-lase-mirov-cawa-lekolin-dike <p>Anatomî, şaxê biyolojîyê ye ku li ser avahiya hundurîn û fîzîkî ya zindeweran lêkolîn dike.</p><p>Anatomî cîh û pêwendiya organên di laşê mirov û ajalan de eşkere dike.</p> https://www.malper.net/2087/anatomi-ci-ye-u-lase-mirov-cawa-lekolin-dike Sun, 05 Jul 2026 18:18:50 +0000 https://www.malper.net/2086/termodinamik-ci-ye-di-fizike-de <p>Termodînamîk, şaxê fîzîkê ye ku peywendiya navbera germî, kar, enerjî û zextê lêkolîn dike.</p><p>Ev qanûn diyar dikin ka enerjî çawa ji formekê derbasî formeke din dibe.</p> https://www.malper.net/2086/termodinamik-ci-ye-di-fizike-de Sun, 05 Jul 2026 18:18:50 +0000 https://www.malper.net/2085/radyasyon-ci-ye-u-metirsiyen-we-ci-ne <p>Radyasyon, belavbûn an veguhastina enerjiyê ye di şiklê pêl an jî pirtikan de.</p><p>Radyasyon hem di xencerên xwezayî de heye hem jî di bijîşkiyê de ji bo rontgenê tê bikaranîn.</p> https://www.malper.net/2085/radyasyon-ci-ye-u-metirsiyen-we-ci-ne Sun, 05 Jul 2026 18:18:50 +0000 https://www.malper.net/2084/teleskop-ci-ye-u-qada-we-ci-ye <p>Teleskop, amûreke stêrknasîyê ye ku ji bo çavdêrîkirina heyberên asmanî yên dûr tê bikaranîn.</p><p>Teleskopên modern wêneyên kûr ji galaksî û stêrkên herî dûr berhev dikin.</p> https://www.malper.net/2084/teleskop-ci-ye-u-qada-we-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:50 +0000 https://www.malper.net/2083/mikroskop-ci-ye-u-ji-bo-ci-te-bikaranin <p>Mîkroskop, amûreke optîkî ye ku ji bo dîtina tiştên pir piçûk ên ku bi çavan nayên dîtin tê bikaranîn.</p><p>Mîkroskop rê li ber vedîtina hucre û mîkroorganîzmayan vekir.</p> https://www.malper.net/2083/mikroskop-ci-ye-u-ji-bo-ci-te-bikaranin Sun, 05 Jul 2026 18:18:50 +0000 https://www.malper.net/2082/bakteri-ci-ye-u-bandora-we-li-ser-tenduristiye-ci-ye <p>Bakterî, organîzmayên mîkroskopî yên yek-hucreyî ne ku di her derê gerdûnê de hene.</p><p>Hinek bakterî diben sedema nexweşiyan, lê hinek jî ji bo pergala herisînê bikêr in.</p> https://www.malper.net/2082/bakteri-ci-ye-u-bandora-we-li-ser-tenduristiye-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:50 +0000 https://www.malper.net/2081/gesedan-di-biyolojiye-de-ci-ye <p>Geşedan (evrim), pêvajoya guherîna genetîkî ya organîzmayan e di nav gelek nifşan de.</p><p>Geşedan diyar dike ka zindewer çawa li gorî şertên hawîrdorê diguherin û li gund guncan dibin.</p> https://www.malper.net/2081/gesedan-di-biyolojiye-de-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2080/ekoloji-ci-ye-u-li-ser-hawirdore-ci-dibeje <p>Ekolojî, şaxê zanistê ye ku têkiliyên zindeweran bi hev re û bi hawîrdora wan re lêkolîn dike.</p><p>Ev qad bandorên guherîna avhewayê û parastina xwezayê dinirxîne.</p> https://www.malper.net/2080/ekoloji-ci-ye-u-li-ser-hawirdore-ci-dibeje Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2079/ekosistem-ci-ye-u-parastina-we-cima-giring-e <p>Ekosistem, pergaleke bîyolojîk e ku ji zindeweran û hawîrdora wan a bêgiyan pêk tê.</p><p>Di ekosistemê de hevsengiyek kûr di navbera giyandaran û xwezayê de heye.</p> https://www.malper.net/2079/ekosistem-ci-ye-u-parastina-we-cima-giring-e Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2078/kuantum-ci-ye-u-fizika-kuantume-cawa-ye <p>Kuantum, şaxê fîzîkê ye ku tevgerên madde û ronahiyê di asta atomî û bin-atomî de lêkolîn dike.</p><p>Fîzîka kuantumê rênîşanderê teknolojiyên nûjen ên mîna çîp û lazeran e.</p> https://www.malper.net/2078/kuantum-ci-ye-u-fizika-kuantume-cawa-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2077/teoriya-rolativitiye-ci-ye <p>Teorîya rölativitiyê, teoriya fîzîkî ya Albert Einstein e ku têkiliya navbera dem, valahî û girseyê diguherîne.</p><p>Ev teorî îsbat kir ku dem li gorî leza çavdêr dikare biguhere.</p> https://www.malper.net/2077/teoriya-rolativitiye-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2076/hevkese-di-matematike-de-ci-ye <p>Hevkêşe (denklem), daxuyaniyeke matematîkî ye ku wekheviya du îfadeyan nîşan dide.</p><p>Hevkêşe ji bo dîtina nirhên nenas di pirsgirêkên zanistî de tê bikaranîn.</p> https://www.malper.net/2076/hevkese-di-matematike-de-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2075/formul-ci-ye-u-di-zaniste-de-ji-bo-ci-te-bikaranin <p>Formûl, nîşandana kurtekirî ya pêkhateyeke kîmyewî an jî têkiliyeke matematîkî ye.</p><p>Formûl alîkariya zanyaran dike ku têkiliyên tevlihev bi hêsanî diyar bikin.</p> https://www.malper.net/2075/formul-ci-ye-u-di-zaniste-de-ji-bo-ci-te-bikaranin Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2074/element-di-kimyaye-de-ci-ye <p>Element, maddeyeke kîmyewî ya paqij e ku bi rêyên kîmyewî dabeşî maddeyên sadetir nabe.</p><p>Her elementek di tabloya periyodîk de xwedî hejmareke atomî ya taybet e.</p> https://www.malper.net/2074/element-di-kimyaye-de-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2073/madde-ci-ye-u-rewsen-we-ci-ne <p>Madde, her tiştê ku xwedî girse ye û di valahiyê de cîh digire ye.</p><p>Madde bi gelemperî di sê rewşên bingehîn de, wekî hişk, şilek û gaz heye.</p> https://www.malper.net/2073/madde-ci-ye-u-rewsen-we-ci-ne Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2072/enerji-ci-ye-u-cend-celeben-we-hene <p>Enerjî, şiyana pêkanîna kar an jî guherandina rewşa maddeyê ye.</p><p>Enerjî di formên cuda de wekî germî, ronahî, kîmyewî û kînetîk peyda dibe.</p> https://www.malper.net/2072/enerji-ci-ye-u-cend-celeben-we-hene Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2071/heza-rakesiye-ci-ye-u-cawa-kar-dike <p>Hêza rakêşiyê (yerçekimi), hêza xwezayî ye ku hemû tiştên xwedî girse dikişîne ber bi hev du.</p><p>Hêza rakêşiyê ya dinyayê dihêle ku em li ser erdê bimeşin û atmosfer neçe.</p> https://www.malper.net/2071/heza-rakesiye-ci-ye-u-cawa-kar-dike Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2070/sterk-ci-ye-u-ronahiya-we-ji-ku-te <p>Stêrk, heybereke asmanî ya ji plazmayê ye ku bi rêya reaksiyonên navokî ronahî û germiyê dide.</p><p>Roj, stêrka herî nêzîk e ku jiyana li ser rûyê erdê mimkun dike.</p> https://www.malper.net/2070/sterk-ci-ye-u-ronahiya-we-ji-ku-te Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2069/gersterk-ci-ye-u-cawa-dizvire <p>Gerstêrk (gezegen), heybereke asmanî ya mezin e ku li dora stêrkekê dizivire.</p><p>Gerstêrk ji ber girseya xwe ya mezin xwedî şiklekî girover in û ronahiya xwe bixwe hilberînin.</p> https://www.malper.net/2069/gersterk-ci-ye-u-cawa-dizvire Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2068/galaksi-ci-ye-di-esman-de <p>Galaksî, pergaleke mezin e ku ji milyaran stêrk, gaz, toz û madeyên tarî pêk tê.</p><p>Rêya Kadizê galaksîya ku pergala me ya rojê tê de cih digire ye.</p> https://www.malper.net/2068/galaksi-ci-ye-di-esman-de Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2067/gerdun-ci-ye-u-sinoren-we-ci-ne <p>Gerdûn, tevahîya madde, enerjî, dem, valahî û hemû heyberên asmanî ye.</p><p>Gerdûn sînorên ku mirov dikare bi teleskopan bibîne û qadên nediyar dihewîne.</p> https://www.malper.net/2067/gerdun-ci-ye-u-sinoren-we-ci-ne Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2066/dna-ci-ye-u-giringiya-we-ci-ye <p>DNA, molekuleke tevlihev e ku şîfreyên genetîkî yên hemû zindeweran hildigire.</p><p>DNA wekî plansaziya sereke ya avabûn û xebata organîzmayê tevdigere.</p> https://www.malper.net/2066/dna-ci-ye-u-giringiya-we-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2065/genetik-ci-ye-u-li-ser-ci-lekolin-dike <p>Genetîk, şaxê biyolojîyê ye ku li ser mîrasî û guherînên di organîzmayan de lêkolîn dike.</p><p>Genetîk nexweşiyên mîrasî û şêwazên derbaskirina taybetmendiyan eşkere dike.</p> https://www.malper.net/2065/genetik-ci-ye-u-li-ser-ci-lekolin-dike Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2064/gen-ci-ye-u-rola-wi-di-mirase-de-ci-ye <p>Gen, yekeya mîrasî ya bingehîn e ku di hundurê DNA'yê de cih digire.</p><p>Gen taybetmendiyên fîzîkî û biyolojîk ji dêûbavan derbasî nifşên nû dikin.</p> https://www.malper.net/2064/gen-ci-ye-u-rola-wi-di-mirase-de-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2063/hucre-di-biyolojiye-de-ci-ye <p>Hucre (hücre), yekeya herî piçûk a avahî û fonksiyonel a hemû zindeweran e.</p><p>Her organîzmayek ji yek an jî bi milyonan hucreyan pêk tê ku jiyanê didomînin.</p> https://www.malper.net/2063/hucre-di-biyolojiye-de-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000 https://www.malper.net/2062/molekul-ci-ye-u-cawa-ava-dibe <p>Molekul, yekeya kîmyewî ye ku ji girêdana du an zêdetir atoman bi hev re ava dibe.</p><p>Molekul bingeha avakirina maddeyên tevlihev ên di xwezayê de ne.</p> https://www.malper.net/2062/molekul-ci-ye-u-cawa-ava-dibe Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000 https://www.malper.net/2061/atom-ci-ye-u-bingeha-materyale-ci-ye <p>Atom, yekeya herî piçûk a maddeyê ye ku taybetmendiyên kîmyewî yên elementekê hildigire.</p><p>Atom ji proton, nîtron û elektronên ku li dora navokê dizivirrin pêk tê.</p> https://www.malper.net/2061/atom-ci-ye-u-bingeha-materyale-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000 https://www.malper.net/2060/bijiski-ci-ye-u-armanca-we-ci-ye <p>Bijîşkî (tıp), şaxê zanistê ye ku ji bo parastin, tespîtkirin û dermankirina nexweşiyan hewce ye.</p><p>Bijîşkî tenduristiya mirovan diparêze û jiyanê dirêj dike.</p> https://www.malper.net/2060/bijiski-ci-ye-u-armanca-we-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000 https://www.malper.net/2059/antropoloji-ci-ye-u-diroka-mirovahiye-cawa-dinirxine <p>Antropolojî, zanista ku li ser dîroka mirovahiyê, pêşveçûna biyolojîk û çandî lêkolîn dike ye.</p><p>Ev qad cûdahî û wekheviyên navbera civakên kevnar û nûjen dinirxîne.</p> https://www.malper.net/2059/antropoloji-ci-ye-u-diroka-mirovahiye-cawa-dinirxine Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000 https://www.malper.net/2058/psikoloji-ci-ye-u-hise-mirov-cawa-lekolin-dike <p>Psîkolojî, zanista ku li ser hiş, derûnî û tevgerên mirovan lêkolîn dike ye.</p><p>Psîkolojî hewl dide sedemên hest û ramanên kûr ên kesane fêm bike.</p> https://www.malper.net/2058/psikoloji-ci-ye-u-hise-mirov-cawa-lekolin-dike Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000 https://www.malper.net/2057/sosyoloji-ci-ye-u-civake-cawa-analiz-dike <p>Sosyolojî, zanista ku li ser civak, tevgerên mirovî û têkiliyên civakî lêkolîn dike ye.</p><p>Sosyolojî saziyên civakî û guherînên di nav çandan de analîz dike.</p> https://www.malper.net/2057/sosyoloji-ci-ye-u-civake-cawa-analiz-dike Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000 https://www.malper.net/2056/jeoloji-ci-ye-u-zanista-erde-ci-ye <p>Jeolojî, zanista ku avahiya fîzîkî, dîrok û pêvajoyên guherîna rûyê erdê lêkolîn dike ye.</p><p>Kevir, erdhej û çêbûna çiyayan babetên sereke yên jeolojiyê ne.</p> https://www.malper.net/2056/jeoloji-ci-ye-u-zanista-erde-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000 https://www.malper.net/2055/astronomi-ci-ye-u-li-ser-ci-lekolin-dike <p>Astronomî, şaxê zanistê ye ku li ser stêrk, gerstêrk, galaksî û valahiya ezman lêkolîn dike.</p><p>Astronomî koka gerdûnê û tevgerên heyberên asmanî şirove dike.</p> https://www.malper.net/2055/astronomi-ci-ye-u-li-ser-ci-lekolin-dike Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000 https://www.malper.net/2054/matematik-ci-ye-u-di-jiyane-de-rola-we-ci-ye <p>Matematîk, zanista lîstik, hejmar, şikil û têkiliyên mantiqî yên di navbera wan de ye.</p><p>Matematîk wekî zimanê gerdûnî yê zanistê tê qebûlkirin û di her qadê de hewce ye.</p> https://www.malper.net/2054/matematik-ci-ye-u-di-jiyane-de-rola-we-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000 https://www.malper.net/2053/biyoloji-ci-ye-u-cima-giring-e <p>Biyolojî, zanista xwezayî ye ku li ser jiyan û hemû zindeweran lêkolîn dike.</p><p>Ev şax ji organîzmayên mîkroskopî heta pergalên ekolojîk ên mezin vedikole.</p> https://www.malper.net/2053/biyoloji-ci-ye-u-cima-giring-e Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000 https://www.malper.net/2052/kimya-ci-ye-u-qaden-we-ci-ne <p>Kîmya, zanista ku li ser avahî, taybetmendî û guherînên maddeyê lêkolîn dike ye.</p><p>Kîmya tekiliyên navbera elementan û reaksiyonên ku pêk tên analîz dike.</p> https://www.malper.net/2052/kimya-ci-ye-u-qaden-we-ci-ne Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000 https://www.malper.net/2051/fizik-ci-ye-u-li-ser-ci-lekolin-dike <p>Fizîk, şaxê zanistê ye ku madde, enerjî, tevger û qanûnên gerdûnê lêkolîn dike.</p><p>Fizîk hewl dide fêm bike ka gerdûn ji asta atomî heta galaksiyan çawa dixebite.</p> https://www.malper.net/2051/fizik-ci-ye-u-li-ser-ci-lekolin-dike Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000 https://www.malper.net/2050/analiz-ci-ye-u-cawa-te-kirin <p>Analîz, dabeşkirina babetekî tevlihev e li ser pargîdeyên wê da ku baştir were fêmkirin.</p><p>Bi rêya analîzê, têkiliyên veşartî yên di navbera daneyan de derdikevin holê.</p> https://www.malper.net/2050/analiz-ci-ye-u-cawa-te-kirin Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000 https://www.malper.net/2049/cavderi-ci-ye-di-zaniste-de <p>Çavdêrî, şopandina baldar a diyarde an jî zindeweran e bêyî ku destwerdan li wan were kirin.</p><p>Çavdêrî gava yekem a berhevkirina daneyan e di hemû şaxên zanistê de.</p> https://www.malper.net/2049/cavderi-ci-ye-di-zaniste-de Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000 https://www.malper.net/2048/laboratuvar-ci-ye-u-ji-bo-ci-te-bikaranin <p>Laboratuvar, jîngeheke taybet û ewledar e ku tê de ezmûn û lêkolînên zanistî tên kirin.</p><p>Ev der bi amûrên teknolojîk û hesas hatiye sêwirandin da ku encamên rast derkevin.</p> https://www.malper.net/2048/laboratuvar-ci-ye-u-ji-bo-ci-te-bikaranin Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000 https://www.malper.net/2047/ezmun-di-zaniste-de-ci-ye <p>Ezmûn (deney), xebateke pratîkî ye ku ji bo ceribandina rasteqîniya hîpotezekê tê kirin.</p><p>Di şert û mercên kontrolkirî de ezmûn rê didin ku qanûnên xwezayê werin fêmkirin.</p> https://www.malper.net/2047/ezmun-di-zaniste-de-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000 https://www.malper.net/2046/metoda-zanisti-ci-ye-u-qonaxen-we-ci-ne <p>Metoda zanistî, pergalekî birêkûpêk e ku ji bo îsbatkirina teorî û hîpotezan tê bikaranîn.</p><p>Ev metod ji qonaxên wekî çavdêrî, pirsîn, ceribandin û derxistina encaman pêk tê.</p> https://www.malper.net/2046/metoda-zanisti-ci-ye-u-qonaxen-we-ci-ne Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000 https://www.malper.net/2045/zanyar-ki-ye-u-rola-wi-di-cihane-de-ci-ye <p>Zanyar, kesê ku di qadekî zanistî de lêkolînan dike û zanyariyên nû hildiberîne ye.</p><p>Zanyar bi rêbaza zanistî nêzî pirsgirêkan dibin û geşedanên girîng pêk tînin.</p> https://www.malper.net/2045/zanyar-ki-ye-u-rola-wi-di-cihane-de-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000 https://www.malper.net/2044/zanist-ci-ye-u-armanca-we-ci-ye <p>Zanist, xebateke sîstematîk e ku gerdûn û xwezayê bi rêya çavdêrî û ceribandinan lêkolîn dike.</p><p>Zanist her tim li pey rastiyên rasyonel e û rênîşandana pêşkeftina mirovahiyê dike.</p> https://www.malper.net/2044/zanist-ci-ye-u-armanca-we-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:47 +0000 https://www.malper.net/1969/hipotez-ci-ye-u-cawa-te-ceribandin <p>Hîpotez, pêşniyar an jî daxuyaniyeke demkî ye ku ji bo ravekirina diyardeyekê tê avakirin û divê were ceribandin.</p><p>Ew wekî gava yekem a rêbaza zanistî tê dîtin ku bi rêya ezmûnan rastî an şaşbûna wê derdikeve holê.</p> https://www.malper.net/1969/hipotez-ci-ye-u-cawa-te-ceribandin Sun, 05 Jul 2026 18:18:44 +0000 https://www.malper.net/1968/teori-di-zaniste-de-ci-ye <p>Teorî, sîstema ramanî û hîpotezên îsbatkirî ye ku ji bo ravekirina diyardeyên xwezayî an civakî tê bikaranîn.</p><p>Teoriyek zanistî ne tenê texmin e, ew qadeke fireh a çavdêrî û ezmûnan bi rêbazên rasyonel rave dike.</p> https://www.malper.net/1968/teori-di-zaniste-de-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:44 +0000 https://www.malper.net/1966/paradigma-di-zaniste-de-ci-ye <p>Paradigma, model, şablon an jî sîstema ramanî ya serdest e ku zanyar û civak di serdemekê de ji bo fêmkirina cîhanê bikar tînin.</p><p>Guherîna paradigmê dibe sedem ku mîrov bi çavekî nû û bi awayekî cuda li seranserî zanyariyê bîr bike.</p> https://www.malper.net/1966/paradigma-di-zaniste-de-ci-ye Sun, 05 Jul 2026 18:18:43 +0000